Start initiatief

Streektaal in onderwijs Beter Nederlands leren door plat te praten

Media {{draggableItems.length}}

Kennis van dialecten kan helpen bij het leren van Nederlands en andere talen. En het biedt meer onverwachte voordelen. De IJsselacademie helpt scholen in Overijssel daarom streektaal te verwerken in hun lessen. Onder meer met een gloednieuwe website. ,,Leuk om te zien hoe de stoerste jongetjes uit de klas dialect vet gaan vinden.’’

De Enschedese neerlandica Willemijn Zwart (28) bekent zelf maar ‘een beetje’ dialect te spreken. Bij haar Twentse schoonfamilie ontkomt ze er niet aan. Toch praat de projectleider streektaalonderwijs van de IJsselacademie vol vuur over haar missie: streektaal een plek geven in het basis- en voortgezet onderwijs in Overijssel.

Beter Nederlands leren door plat te praten

portretfoto Willemijn klein.png

Een neerlandica die het plat praten wil bevorderen?

,,Streektaal is een handig hulpmiddel. Hoor je bijvoorbeeld in het plat een ie, dan schrijf je in het Nederlands een ij. Met dit ezelsbruggetje weet iemand die plat praat dat ‘boerderie’ in het Nederlands ‘boerderij’ wordt en niet ‘boerderei’. Streektaal helpt ook bij het leren van vreemde talen. Niet voor niets hebben bewoners uit de grensstreek die plat praten weinig moeite hun buren aan de andere kant van de grens te verstaan.’’

Is het dan niet eenvoudiger om meteen die vreemde taal te leren?

,,Aandacht voor streektaal in het onderwijs heeft meer functies. Het helpt vooroordelen over dialect weg te nemen. Daarmee kweek je ook begrip voor anderen in de samenleving voor wie het Nederlands niet de eerste taal is, asielzoekers bijvoorbeeld. Je moedertaal vormt je, bepaalt je identiteit. Ook als die moedertaal een dialect is. En streektaal heeft een waarde op zich, het is wat we noemen immaterieel erfgoed.’’

Kinderen krijgen steeds meer vakken op school. En dan moeten ze ook nog streektaal leren?

,,Streektaal is prima te combineren met andere vakken zodat het scholen nauwelijks extra tijd kost. De Prinsenschool in Enschede gebruikt bijvoorbeeld streektaal in de aardrijkskundeles. Op een kaart van Nederland kleuren de kinderen in waar Fries, Limburgs of Nedersaksisch gesproken wordt. Ze leren ook de streektaalvertalingen van vader, zus en andere familieleden. Leuk om te zien hoe de stoerste jongetjes uit de klas die woorden gaan gebruiken en dialect ‘vet’ gaan vinden.’’

Maar er wordt toch steeds minder streektaal gesproken?

,,Voor de oorlog dachten taalkundigen al dat het dialect snel zou uitsterven. Maar het is er nog steeds. Sterker nog: elk dorp heeft zijn eigen dialect. Het Nedersaksisch is eigenlijk een verzamelterm voor al die dialecten in onze streek. In het lesmateriaal moeten we soms keuzes maken of compromissen sluiten, omdat er geen standaard Nedersaksisch is.’’

Wat bieden jullie scholen?

,,Op onze nieuwe website www.educatie.mijnstadmijndorp.nl verzamelen we lesmateriaal. Via een nieuwsbrief attenderen we scholen op nieuw materiaal en geven we tips wat ze rond bepaalde thema’s of feestdagen kunnen aanbieden. Volgend jaar willen we de Wiesneus, een blad met lesmateriaal dat al in Drenthe verschijnt, ook in Overijssel en de Achterhoek gaan uitgeven. Ook zijn we met cabaretier Herman Finkers in gesprek over het maken van een lessenserie voor de bovenbouw van havo en vwo.’’

Helpt kennis van de streektaal leerlingen later op de arbeidsmarkt?

,,Dat kan zeker een voordeel zijn. In de zorg bijvoorbeeld vinden vooral oudere cliënten het fijn in hun eigen dialect te kunnen praten met verzorgers. In workshops die we geven voor zorginstellingen stimuleren we verzorgenden hun schaamte te overwinnen en plat te praten met patiënten. Managers dagen we uit verzorgenden en cliënten die hetzelfde dialect spreken aan elkaar te koppelen. Zeker voor dementerenden is dit belangrijk. Zij vallen terug op de taal uit hun jeugd, het dialect.’’

Joep Boerboom



Downloads

Energie Sociale ontmoeting en sport Kunst en Cultuur
Laatst bewerkt op: 09-01-2018

Start aangesloten beweging

Initiatief

Wat vind jij?

Foto toevoegen
Voorvertoning van uw bericht

Voeg commentaar toe informatie

Anoniem
Anoniem Expert 23-04-2018 13:48

{{comment.txt}}

afbeelding bijlage

Voeg commentaar toe preview

Preview: Sluit

Heb jij ook een geniaal idee?

Dit is de plek waar mensen met ideeën samenkomen!

Start initiatief